speech-writing-for-political-campaigns-300x218Jan Sonneveld is speechschrijver voor onder andere Minister Schultz van Haegen en Staatssecretaris Mansveld van Infrastructuur en Milieu. Naast het schrijven van speeches werkt hij ook aan korte verhalen in literaire tijdschriften.

Sonneveld gelooft heilig in “leadership by speech” en schrijft om te overtuigen, te motiveren en te inspireren. Hij leert zijn sprekers goed kennen om ze de juiste tone-of-voice te laten hanteren. ‘De voorkeuren in toon, woordkeuze, spreekritme en –stijl van mijn sprekers zitten al in mijn hoofd voor ik aan een speech begin. Je moet eigenlijk zowel in hun hoofd als onder hun huid kruipen. Het is ook een kwestie van wisselwerking. De belangrijkste speeches bespreken we van tevoren om inhoud en toon te bepalen.’

Sonneveld geeft, naast het schrijven van zijn eigen speeches, ook training en advies aan sprekers uit de Tweede Kamer, hun medewerkers en Wethouders. Beleid is vaak erg ingewikkeld omschreven, de uitdaging is dan ook om de speech zo te schrijven dat de materie voor iedereen duidelijk wordt. Volgens Sonneveld is een begrijpelijk verhaal vertellen vooral een kwestie van gezond verstand en het gebruiken van eeuwenoud gereedschap uit de klassieke retorica. ‘Een goede speech ontmaskert schimmige beleidstaal altijd. Dat is een kwestie van aanvoelen, maar ook van veel slijpen en schaven. Je moet niet bang zijn voor kritische feedback.’

De speech van Sonneveld op de wereldwijde conferentie over water in Amsterdam, gesproken door Minister Schultz van Haegen, won een internationale speechprijs (Cicero Speechwriting Award). Het verhaal waarover de minister erg gepassioneerd was had Sonneveld opgebouwd uit verhalen van drie gewone mensen uit Amerika, Azië en Afrika. De verhalen over het leven met overstromingen, droogte en vervuild water maakten indruk. Sonneveld is trots op de prijs, maar het mooiste resultaat was wat er in de zaal gebeurde tussen spreker en publiek. ‘De verhalen schiepen een band en het gevoel dat je samen voor iets belangrijks wilt gaan ontstond.’

Dat iedere speechschrijver ooit voor Barack Obama wilt schrijven is een gegeven. ‘Obama is een van de meest getalenteerde sprekers en schrijvers van dit moment.’ Toch word Sonneveld nog warmer van leiders of wereldverbeteraars die hun nek uitsteken voor belangrijke ontwikkelingen of willen inspireren met een goed verhaal of een mooie overtuiging. ‘Paus Franciscus bijvoorbeeld, of een enthousiaste sprekers als Jesse Klaver – die echt nog bezig is om zijn verhaal uit te denken. Het liefst help ik hen om (nog) beter te worden in “leadership by speech”.’

Sonneveld gaat ons tijdens Counter Campfire alles vertellen over het schrijven van een goed verhaal. Voor alle speechschrijvers in spe heeft hij alvast nog een belangrijk advies: denk tijdens het schrijven voortdurend aan de spreker en aan het publiek. ‘Een speech is wat dat betreft een gesprek of een dans. Daarom is het voor mij heel belangrijk om te weten: wie zitten er in de zaal? Waarvan liggen ze wakker? Wat zouden ze van de spreker willen weten? Hoe staan ze tegenover de spreker en het onderwerp? Etc. etc. etc.’