Witterholt, Yolan - (c) Merlijn Doomernik (rechtenvrij)Yolan Witterholt is neerlandicus, schrijfster, journalist en docent aan de School voor Journalistiek in Utrecht. Als docent geeft Witterholt onder andere het vak ‘freelance’. Haar studenten krijgen een stoomcursus van een week en worden daarna in het diepe gegooid. Bij het geven van dit vak ontdekte ze dat een boek hierover ontbrak. Waarna Witterholt zelf het boek ‘De journalist als zzp’er’ schreef, het handboek voor de startende journalist. ‘Boeken voor zzp’ers zijn er volop, maar niet specifiek voor journalisten. En de journalistieke wereld is vrij apart, vandaar dat mij zo’n boek nodig leek. Het gaat in het boek niet alleen over financiële dingen, maar ook over zaken als: waar en hoe bied je een journalistiek idee aan en hoe zet je jezelf in de markt.’

In het boek beschrijft Witterholt dat de journalist als zzp’er zich meer zou moeten richten op commercie in verband met de concurrentie. Witterholt geeft de tip voor startende journalisten: ‘Werken voor commerciële opdrachtgevers is in de journalistiek heel lang ‘not done’ geweest. Veel freelancers deden het wel, maar zwegen er liever over. Het zou je journalistieke onafhankelijkheid in gevaar brengen en je werkte dan als het ware voor ‘de vijand’. De wereld van bedrijfsjournalistiek en voorlichting werd heel lang gezien als verwerpelijk. Betaalde leugenaars. Dat idee is nu wel zo goed als verdwenen. Zolang je journalistiek en commercie maar heel ver bij elkaar uit de buurt houdt. Wees hier open over, ook op je website.’

Witterholt is overtuigd van het freelance-bestaan van journalisten. Steeds meer mensen zien het voordeel van freelancen en de hele dag op een redactie zitten wordt door veel studenten niet meer als ideaal gezien. De studenten zien vaak op tegen het vak Freelance van Witterholt, maar achteraf zijn ze opgelucht. ‘De afwisseling in het freelancen, voor verschillende opdrachtgevers en dus doelgroepen werken, de vrijheid om ergens nee tegen te mogen zeggen of om journalistiek en commercie te combineren, worden steeds aantrekkelijker gevonden.’ Het idee van een vaste baan past niet meer in het ideaalbeeld, vrijheid en onafhankelijkheid daarentegen wel. Een ander belangrijk verschil met vroeger is crossmedialiteit binnen de journalistiek. ‘Het volstaat niet meer als je alleen leuk kunt schrijven of filmen; je moet meer kunnen dan één ding. Ik heb me daar lange tijd tegen verzet maar ik zie dat studenten het zelf meestal erg leuk vinden.’

Witterholt is naast journalist en docent ook eigenaar van haar onderneming TaalGewoon, waarmee ze taaladvies en trainingen geeft. Haar meest gevraagde traingingen zijn “Kort en Bonding Schrijven” en “Publiekgericht Schrijven”. ‘Er komen opvallend veel mensen uit de zorg bij mij, die iets willen doen aan hun eigen langdradige teksten en ze aantrekkelijker willen maken. Vaak kom je dan al snel in de buurt van storytelling uit, omdat dat toch een aantrekkelijke manier is om een verhaal over te brengen. Maar ik merk ook veel voorzichtigheid en huiver: het moet ook weer niet té mooi worden.’ Hoe een geschreven tekst precies de juiste aandacht trekt zonder ongeloofwaardig te worden vertelt Witterholt ons op Counter Campfire.